Satellietplaatsbepaling

GNSS (Global Navigation Satellite System) is plaatsbepaling met behulp van speciale satelliet constellaties.


Afbeelding 1: Satelliet constellatie. Bron: (Schans, 2011)

Een satelliet constellatie is een stelsel van navigatiesatellieten. Om de positie op aarde te kunnen bepalen moet de afstand tot tenminste drie satellieten worden vastgesteld. De afstand tot de satelliet wordt gemeten door het meten van de tijd die het signaal nodig heeft om de ontvanger te bereiken. Om op iedere plaats op aarde 24 uur per dag voldoende satellieten binnen bereik te hebben bestaat een constellatie van navigatiesatellieten uit minimaal 20 werkende satellieten en een aantal reserve satellieten. Deze satellieten cirkelen in zes vaste banen en in een vaste tijd rond de aarde. De satellieten cirkelen op een hoogte van ongeveer 20.000 km om de aarde met een omlooptijd van ongeveer 12 uur. Elke satelliet zendt een eigen signaal uit.

Meerdere systemen kunnen gebruikt worden voor GNSS, waarvan het Amerikaanse Global Positioning System (GPS) in Nederland het meest bekend is. GPS is van oorsprong een Amerikaans defensiesysteem (NAVSTAR Global Positioning System) dat ontwikkeld is in de jaren zestig. Vervolgens is het systeem in de jaren tachtig vrijgegeven voor civiele doeleinden. Daarnaast zijn er andere systemen voor satellietplaatsbepaling zoals GLONASS (Russisch) en Beidou (Chinees). In de toekomst zal dit worden aangevuld met het Galileo systeem van de Europese Unie. Dit systeem is enkel bedoeld voor civiele doeleinden, dit in tegenstelling tot GPS, GLONASS en Beidou, die in eerste instantie bedoeld zijn voor militair gebruik. Voordelen van het Galileo systeem zullen de hogere nauwkeurigheid en betere dekking op hogere geografische gebieden zijn. Daarnaast geeft het Europese onafhankelijkheid van Amerika voor het gebruik van GNSS. Naar verwachting zal het systeem in 2019 volledig operationeel zijn.  GPS en andere GNSS zijn bruikbaar voor onder andere navigatie doeleinden, geografische informatiesystemen, nauwkeurige tijdsbepaling en geodetisch puntbepaling. (Schans et al, 2011) 

 

In dit hoofdstuk komen de volgende onderwerpen aanbod: