Novifarm 6-6-2014


“Precisielandbouw is bewust worden”

Novifarm is een akkerbouwbedrijf in de Hoeksche Waard. Het bedrijf beheert ongeveer 750 hectare. In 2007 is Novifarm ontstaan uit twee akkerbouwbedrijven. Nu zijn dit er vijf. Het bouwplan bestaat uit tarwe, aardappelen, suikerbieten, luzerne, uien en knolselderij.

Volgens Leon Noordam (Afbeelding 1) van Novifarm is precisielandbouw voor een belangrijk deel het bewust worden wat je op welke plaats en op welk tijdstip doet. Dit zou ook zonder registratieprogramma’s, sensoren en andere apparatuur kunnen. Sensors wijzen bijvoorbeeld alleen maar op problemen die anders niet of laat aan het licht komen. Vroeger, voordat alles machinaal gebeurde, deelden de veel kleinschaligere agrarisch ondernemers hun land ook efficiënt in. Op de moeilijk bewerkbare stukken grond werd gras gezaaid voor weiland en op de makkelijke stukken werden cultuurgewassen geteeld. Spitten in makkelijke grond is makkelijker dan in moeilijke grond. Toen de tractoren kwamen werden al deze stukken weer bij elkaar getrokken en gaf men op de moeilijk bewerkbare stukken gewoon iets meer gas. De grenzen tussen deze stukken zijn nu nog te merken.

Novifarm probeert de grond zo efficiënt mogelijk te bewerken. Na de start van het bedrijf in 2007 is er in 2008 al snel een RTK rechtrijsysteem aangeschaft. Volgens Leon is zo’n systeem economisch moeilijk rendabel te rekenen, maar er wordt overal een beetje bespaart. Er is veel minder overlap en men kan langere dagen maken. Vooral het laatste bevalt Novifarm omdat ze met weinig mensen veel werk moeten verrichten. Het eerste systeem is in het voorjaar gekomen om aardappels mee te poten. Dit beviel zo goed dat er in het najaar gelijk nog een set is aangeschaft inclusief ploegbesturing. Het daaropvolgende voorjaar is er ook sectieafsluiting op de spuit gekomen. Sinds twee jaar heeft elk perceel vaste lijnen. Er is de laatste jaren veel tijd gestoken in het standaard maken van perceelsindeling en naamgeving. Dit geeft in de toekomst veel gemak, omdat er in drukke tijden snel gewerkt moet worden. Er hoeft nu minder gezocht te worden naar de goede namen van percelen en lijnen.

Momenteel zijn er op het bedrijf vier RTK-GPS systemen aanwezig, waarvan er twee uitgerust zijn met de mogelijkheid tot variabel doseren. Variabel doseren gebeurd nu tijdens het tarwe zaaien, aardappels poten en bemesten. Tijdens het zaaien varieert de zaaddichtheid soms wel tot 25 procent. Ook gaat er vanaf dit jaar getest worden met variabel spuiten. Vorige jaren zijn er wel al taakkaarten gebruikt voor loofdoding. Dit bespaarde tot 20 procent spuitmiddel. Ook wordt er voor het bemesten getest met gewassensoren. Dit gaat nog niet helemaal zonder slag of stoot. De juiste afstelling van de sensor en de juiste interpretatie van sensordata is erg lastig en kost veel inspanning. Als sensors grootschalig gebruikt willen gaan worden, moeten er eerst samen met bijvoorbeeld Wageningen Universiteit praktische rekenregels en gebruikershandleidingen gemaakt worden. Het werken met sensoren geeft meestal geen grote verassingen, maar verschillen op een perceel worden wel in kaart gebracht. Dit biedt gemak op een (groot) bedrijf. Het meer of minder bemesten van juist de goede of de slechte plekken is niet altijd hetzelfde. Het ligt veel aan de achtergrond en de geschiedenis van het perceel. Er moet gekeken worden naar de opbrengstpotentiaal. Precisielandbouw heeft totaal geen zin als het perceel slecht is onderhouden. De basis moet eerst in orde zijn. Denk hierbij aan een goede afwatering

Op één van de twee combines van Novifarm is opbrengstmeting gemonteerd. De eerste jaren was nog niet duidelijk wat er met de opbrengstkaarten gedaan kon worden, maar na meerdere jaren geoogst te hebben en de kaarten over elkaar te hebben gelegd kunnen de goede en slechte plekken uit een perceel worden gehaald. Als de trekkrachtkaarten van het ploegen er ook bij worden gepakt kunnen goede en slechte plekken voor 80% uit worden gefilterd. Er kan allereerst het beste worden gekeken naar plekken tussen verschillende percelen omdat dit makkelijker is. Daarna kijkt Novifarm pas naar verschillen binnen percelen. Overigens zijn er ook grote percelen waar binnen het perceel de grondsoort erg varieert. Op deze percelen wordt ook eerder gebruik gemaakt van variabele bewerkingen. Als basis hiervoor wil Novifarm data uit bodemsensors gebruiken. Hiervoor is er met de Soilscan gewerkt. De laatste jaren is 30% van de aardappelen variabel gepoot. Dit was dan vaak ook op de bonte percelen. Hoewel echte opbrengstdata ontbreken, behoorden de percelen die variabel gepoot waren tot de beste. Dit kan volgens het gevoel van Leon geen toeval zijn.

Met de komst van precisielandbouw is volgens Leon een onomkeerbaar proces gestart. Uit sensordata, waarmee precisielandbouw gestart is, kwamen zoveel vragen naar boven dat boeren hier oplossingen voor gingen bedenken. Dit zal in de toekomst alleen maar verder gaan. Leon ziet in de toekomst kleine robotjes over het veld rijden die alle bewerkingen uitvoeren. Alleen lage prijzen voor producten zullen de ontwikkeling belemmeren.


Afbeelding 1, Leon voor tractor met sensors en kunstmeststrooier

Groen Kennisnet. Kennis delen op gebied van voedsel en groen.